Het blijft wel je moeder

De verantwoordelijkheid wordt in veel gevallen neergelegd bij degene die afstand neemt. ‘Het blijft wel je moeder’ of ‘je zult er later spijt van krijgen’. Er wordt gevraagd waarom iemand het contact verbreekt, maar veel minder vaak wat eraan vooraf is gegaan.

Ook ouders die het contact met hun kind verbreken, krijgen te maken met een stevig maatschappelijk oordeel. Zeker wanneer het om moeders gaat. Van moeders wordt nog altijd vaak verwacht dat zij onvoorwaardelijk beschikbaar zijn en hun kinderen nooit loslaten. Een vader die na een scheiding niet meer dagelijks voor de kinderen zorgt, wordt maatschappelijk soms anders beoordeeld dan een moeder die die rol niet meer vervult.

Maar onze opvattingen over familie en ouderschap zijn niet van alle tijden en gelden niet overal op dezelfde manier. n veel gemeenschappen werd en wordt de zorg voor kinderen gedeeld met grootouders, familieleden en andere leden van de gemeenschap. Ook in vroegere Europese samenlevingen was de dagelijkse opvoeding niet altijd uitsluitend in handen van de ouders.

I In welgestelde gezinnen werden kinderen bijvoorbeeld verzorgd door kindermeisjes en gouvernantes. En voedsters verzorgden en zoogden soms de kinderen van anderen.

Wat wij vanzelfsprekend vinden over ouderschap en familie, is dus ook cultureel en historisch bepaald. Dat betekent niet dat familiebanden onbelangrijk zijn. Wel dat we kritisch mogen kijken naar de verwachtingen die we eraan verbinden. Een familiebreuk vraagt om meer dan een oordeel van buitenaf. Het vraagt om nieuwsgierigheid naar de geschiedenis, de verhoudingen en de redenen waarom mensen soms afstand nodig hebben.

Want familie is belangrijk. Maar betekent dat ook dat contact altijd moet blijven bestaan?

Volgende blog: de taal van thuis